ابن مسكويه

حمدبن محمد ابن مسكويه (برخي متون: ابوعلي) مورخ، فيلسوف، پزشك، كتابدار، و اديب پرآوازه ايراني كه از تاريخ تولد وي اطلاع دقيقي در دست نيست، اما چون در تجارب‌الامم (1: ج 2، ص 136ـ 137) به طول مصاحبت و كثرت مجالست خود با ابومحمد مهلبي وزير معزّالدوله بويهي (وزارت: 339-352) اشاره كرده است و نيز در جاي ديگر خود را، در همان تاريخ، مصاحب وزير مي‌شمرد (1: ج 2، ص 146)، شايد در حوالي سنه 320 متولد شده باشد از دوران رشد ابوعلي اطلاع چنداني در دست نيست. چنان‌كه خود مي‌گويد در جواني به تشويق پدر به ادب و شعر روي آورده (2: 49-50) و به مطالعه استطاله‌الفهم جاحظ پرداخته است (5:3) و در آن از وجود جاويدان خرد هوشنگ شاه آگاه گرديده است. به گفته ابوحيّان، مسكويه در آغاز كار سخت در انديشه كيمياگري بود و آن را نزد ابوطيّب كيميايي رازي مي‌آموخت (4: ج 1، ص 35). وي شيفته كتاب‌هاي محمدبن زكرياي رازي و جابربن حيّان بود، و به تاريخ نيز توجه داشت و تاريخ طبري را نزد ابن‌كامل، كه از مصاحبان محمدبن جرير طبري بود، فراگرفت. علوم اوايل (دانش يونان) را هم نزد ابن خمّار آموخت. وي در اين علوم، به‌ويژه در منطق و پزشكي، دستي قوي داشت چنان‌كه او را "بقراط دوم" گفته‌اند (15:3 ـ 16). گويا ابن مسكويه، پس از كسب دانش بسيار، حلقه‌ها و مجالسي ترتيب داده و در آنها به تدريس پرداخته است. ابوسليمان ضمن بر شمردن آثار وي مي‌گويد كه اين آثار در جلسات تدريس، نزد او، خوانده مي‌شد (347:5). برخي مسكويه را از استادان ابوحيّان شمرده و كتاب الهوامل و الشوامل را كه پاسخ مسكويه به پرسش‌هاي ابوحيّان است، دليلي بر اين مدعا دانسته‌اند (8: ج 1، ص 31). مسكويه ظاهراً پس از گذراندن بيست ساله نخست عمر خود در ري (9: ج 1، ص 254)، به بويهيان بغداد پيوست و حدود دوازده سال مصاحب و نديم خاص ابومحمد مهلبي، وزير معزّالدوله بود (346:5-347). آن‌گاه هفت سال (353-360) در خدمت و مصاحبت ابوالفضل ابن‌عميد، وزير ركن‌الدوله بويهي زيست و خازن (كتابدار) كتابخانه او در ري بود (347:5). از آن پس ظاهراً به خدمت ابوالفتح ابن‌عميد، وزير ركن‌الدوله و مؤيّدالدوله پيوست و چون ابوالفتح به قتل رسيد مسكويه از خدمت به صاحب‌بن عبّاد، وزير جديد مؤيّدالدوله، سرباز زد (7: ج 1، ص 96). وي سپس در شيراز به عضدالدوله، سلطان بزرگ آل بويه، پيوست و در زمره نديمان و رسولان او در آمد و كتابدار كتابخانه و مسئول بيت‌المال وي شد و تا مرگ عضدالدوله در همين شغل ماند (347:5؛ 6: ج 3، ص 159). به نوشته مقدسي، همه مصنّفات زمان در كتابخانه او گرد آمده بود (449:12). او خود نيز به گنجوري مالي براي عضدالدوله اشاره‌اي كرده و تجارب‌الامم را به نام او نوشته و، در مقدمه آن، خود را از كارگزاران ويژه او خوانده است (1: ج 1، ص 51-53). چون صمصام‌الدوله جانشين پدر شد، مسكويه با او پيوندي نزديك يافت (347:5) و در مجالس علمي و فرهنگي ابن‌سعدان، وزير صمصام‌الدوله، حاضر مي‌شد. به گفته ابوسليمان، وي پس از صمصام‌الدوله، همچنان در خدمت بزرگان ديگر دربار ري بود (347:5). در آغاز كار، با گروهي از دانشمندان، از جمله ابن‌سينا و بيروني، در خدمت خوارزمشاه بود و در آنجا از پيوستن به سلطان محمود كه آن گروه را از خوارزمشاه طلب كرده بود خودداري كرد (6: ج 3، ص 159). ابن مسكويه آثار بسياري شامل كتاب و رساله در زمينه‌هاي مختلف نظير تاريخ، اخلاق، فلسفه، كيميا، و داروشناسي دارد و قطعاتي نيز از اشعار عربي و وصاياي او بر جاي مانده است. بخشي از اين آثار به چاپ رسيده و بخشي به‌صورت خطي موجود است، شماري از آثار وي نيز تاكنون يافت نشده است. ابن مسكويه روزهاي آخر عمر را در اصفهان گذراند و در 421ق. در آن شهر چشم از جهان فرو بست و همانجا نيز مدفون شد. محل دفن او مورد اختلاف است (9: ج 1، ص 257؛ 10: ج 2، ص 540؛ 11: ج 8، ص 208).



شرکت نصف جهان در سال 1378 در عرصه فن آوری اطلاعات شروع به فعالیت نموده است. تا کنون با انجام پروژه های مختلف در زمینه های گوناگون سابقه درخشانی را از خود بر جای گذاشته است. مهمترین استراتژی این شرکت کسب رضایت حداکثری مشتریان عزیز بوده که در این راستا به توفیقات فراوانی دست یافته ایم.